مقصود : وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ : كلمهء « من » زائده است . اينكه رسول و نبى را با هم آورده ، بخاطر اين است كه ميان آنها فرقى است : رسول كسى است كه فرستادهء خداست و اگر بطور اطلاق گفته شود ، مقصود پيامبر اسلام است . نبى كسى است كه به سبب رسالت ، داراى رفعت و درجهء عظيم است . برخى فرق آن دو را اينطور ذكر كرده‌اند كه : رسول كسى است كه ملائكه بر او وحى نازل مىكند و نبى كسى است كه در خواب بر او وحى مىشود . بنا بر اين هر رسولى ، نبى است ولى هر نبيى رسول نيست . برخى گفته‌اند : رسول كسى است كه بسوى امتى مبعوث شده و نبى كسى است كه مبعوث بسوى امتى نيست . ( از قطرب ) برخى گفته‌اند : رسول كسى است كه به وضع شريعت و احكام پرداخته و نبى كسى است كه نگهبان شريعت ديگرى است . ( از جاحظ ) وجه اول صحيح است . زيرا خداوند گاهى پيامبر را نبى ميخواند و گاهى رسول . هم « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ . . . » ميگويد و هم « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ . » بنا بر اين رسول و نبى يكى است . جز اينكه رسول هم شامل ملائكه مىشود و هم شامل بشر و نبى مخصوص بشر است . به همين جهت است كه در اينجا و در آيهء « وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا » ميان آنها جمع كرده است . إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ : سيد مرتضى مىگويد : كلمهء تمنى معنى تلاوت را در بر دارد . چنان كه حسان بن ثابت مىگويد : تمنى كتاب اللَّه اول ليلة * و آخره لاقى حمام المقادر در آغاز شب ، كتاب خدا را تلاوت كرد و در آخر شب مرگ را ديدار كرد . يا اينكه مقصود از تمنى همان آرزوى قلبى است . اگر مراد تلاوت باشد ، مقصود اين است كه : هر گاه پيامبران پيشين آيات خدا را تلاوت ميكردند ، مردم سخنش را تحريف ميكردند و چيزهايى بر گفتارش مىافزودند و ميكاستند . چنان كه يهود كردند . علت اينكه اين عمل را نسبت به شيطان داده ، اين است كه منشأ اصلى